Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου, ώρα: 21.00

Οικία Δ. Κρεμαστινού

Εναρκτήρια Συναυλία

Tο Φεστιβάλ θα ξεκινήσει την αναζήτηση για τις Μουσικές (μας) Ρίζες, με μια συναυλία αφιερωμένη στον αρχιμουσικό Γιάννη Φουρλάνο, εξέχουσα μουσική φυσιογνωμία των Δωδεκανήσων με δραστηριότητα στη Ρόδο και μακρά πορεία και σημαντική προσφορά στο χώρο της μουσικής. Συνεχιστής του έργου του είναι ο γιός του Μάκης Φουρλάνος που υπηρετεί τη μουσική και την εκπαίδευση νέων μουσικών, με έδρα πλέον την Κρήτη. 

Το αφιέρωμα πραγματοποιείται υπό τους ήχους της κρητικής λύρας και του πιάνου. Η σχέση της κρητικής λύρας με τη Χάλκη είναι ιστορική και πολιτισμική. Η Χάλκη, ως ναυτικό νησί, διατηρούσε στενές επαφές με την Κρήτη, κυρίως μέσω θαλάσσιων εμπορικών «δρόμων». Μέσα από αυτές τις επαφές, μουσικά στοιχεία της κρητικής παράδοσης —και ιδιαίτερα η λύρα— έγιναν γνωστά και στο νησί. Η κρητική λύρα λειτούργησε ως πολιτισμική επιρροή και όχι ως κύριο λαϊκό όργανο της Χάλκης, όπου κυριαρχούσαν τα δωδεκανησιακά «ιδιώματα». Ωστόσο, σε γιορτές, πανηγύρια και σύγχρονες μουσικές δράσεις, η παρουσία της λύρας συμβολίζει τον ευρύτερο μουσικό διάλογο του Αιγαίου και τις διαχρονικές σχέσεις μεταξύ νησιωτικών κοινοτήτων. 

Το μουσικό σύνολο Elysium Duo που αποτελείται από την διεθνώς καταξιωμένη σολίστ πιάνου Τζένια Μανουσάκη και τον ανερχόμενο δεξιοτέχνη της πεντάχορδης κρητικής λύρας Δημήτρη Αγγελάτο (μαθητής Γ' Λυκείου), θα μας ταξιδέψει μέσα από μια σπάνια μουσική διαδρομή που παντρεύει τους Ελληνικούς παραδοσιακούς ήχους με αυτούς των κορυφαίων κλασικών συνθετών. Θα ερμηνευτούν έργα των J.S.Bach, F. Liszt, S. Rachmaninoff, C. Saint-Saëns, Γ. Κωνσταντινίδη, κ.α. Ως ντουέτο, έχουν εμφανιστεί στην γιορτή για τα 70 χρόνια της ΕΡΤ και στην Πρωτοχρονιάτικη συναυλία της ΕΡΤ για το 2025. Την εκδήλωση θα παρουσιάσει ο γνωστός παραγωγός του 3ου προγράμματος της ΕΡΤ, πιανίστας και συνθέτης, Χρίστος Παπαγεωργίου. Guest της συναυλίας αυτής ο παγκοσμίου βεληνεκούς κορυφαίος κλαρινετίστας της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, Σπύρος Μουρίκης.

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου, ώρα: 21.00 

Περίβολος εκκλησίας Αγ. Νικολάου

Από τη Χάλκη στην Αυστραλία

Η διεθνής συμμετοχή στο φετινό Φεστιβάλ «έρχεται» από τη μακρινή -αλλά και κοντινή- Αυστραλία. Το ξεχωριστό Darlington Quartet, διαπρέπει σε όλο το κόσμο και αποτελείται από διακεκριμένα μέλη της Συμφωνικής Ορχήστρας της Δυτικής Αυστραλίας (Περθ). Από τις αρχές του 20ου αιώνα, κάτοικοι της Χάλκης, ενός νησιού με μακραίωνη ναυτική παράδοση, αναζήτησαν καλύτερες συνθήκες ζωής πέρα από τα όρια του Αιγαίου. Οι περιορισμένοι φυσικοί πόροι, η οικονομική δυσχέρεια και οι ιστορικές ανακατατάξεις της εποχής οδήγησαν πολλούς Χαλκίτες στη δύσκολη απόφαση της μετανάστευσης. Η Αυστραλία αποτέλεσε έναν από τους βασικούς προορισμούς, ιδιαίτερα κατά τις δεκαετίες του 1950 και 1960. Εκεί, οι μετανάστες από τη Χάλκη εγκαταστάθηκαν στα αστικά κέντρα, όπου εντάχθηκαν ενεργά στην ελληνική παροικία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην οικονομική και κοινωνική ζωή της νέας τους πατρίδας. Παρά την απόσταση, οι δεσμοί με το νησί παρέμειναν ζωντανοί. Οι Χαλκίτες της διασποράς διατηρούν τη γλώσσα, τις παραδόσεις και τη μνήμη του τόπου καταγωγής τους, στηρίζοντας τη Χάλκη και επιστρέφοντας σε αυτήν. 

Έτσι η πρώτη συναυλία του Φεστιβάλ είναι ένας φόρος τιμής στη νησιωτικότητα αλλά και στη μετανάστευση που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της σύγχρονης ιστορίας του νησιού και της συλλογικής του ταυτότητας. Με ένα πλούσιο και πολυδιάστατο ρεπερτόριο, που εκτείνεται από τα αριστουργήματα της κλασικής δημιουργίας έως τη σύγχρονη μουσική, το κουαρτέτο φέρνει νέες ιδέες, ερμηνείες και πρωτότυπες προσεγγίσεις, αναδεικνύοντας τη δύναμη του ήχου ως γέφυρα μεταξύ των πολιτισμών και της παράδοσης. Στο πρόγραμμα εντάσσονται έργα συνθετών που επέλεξαν να συνομιλήσουν με την παράδοση – κοίταξαν πίσω, για να δουν μπροστά: B. Bartok, J. Brahms, S. Rachmaninov, Ν. Σκαλκώτας, Αυστραλοί συνθέτες κ.ά.

Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, ώρα: 21.00 

Οικία Δ. Κρεμαστινού

Εξέφεξε η Ανατολή

Το Φεστιβάλ ρίχνει την αυλαία του με έναν μαγικό «διάλογο» λαϊκών δημοτικών τραγουδιών και ρεμπέτικου με άρπα, υπό τον τίτλο «Εξέφεξε η Ανατολή». Ανώνυμα και επώνυμα παραδοσιακά και λαϊκά τραγούδια του Ελληνικού λαού επεξεργασμένα από τον αρπίστα Θοδωρή Ματούλα, για δυο άρπες και φωνή, σε δυο κύκλους. Ο πρώτος κύκλος περιλαμβάνει δέκα δημοτικά τραγούδια από διάφορες περιοχές της Ελλάδας και ο δεύτερος δέκα ρεμπέτικα τραγούδια της περιόδου 1930 με 1950. Τραγουδούν ο Βασίλης Αγροκώστας και η Χριστίνα Μαξούρη. Ερμηνεύουν οι αρπιστές Γωγώ Ξαγαρά και Θοδωρής Ματούλας. Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον και ξεχωριστό πρόγραμμα, με κύριο στόχο τη συμμετοχή των ακροατών στη χαρά του τραγουδιού. Η ιδέα για τη χρήση της άρπας στο ρεμπέτικο και ελληνικό τραγούδι συνολικά, όσο είναι καινοφανής, άλλο τόσο είναι και μουσικολογικά και ιστορικά θεμελιωμένη. Ο λυρικός ήχος της άρπας, έχει συνδεθεί με τη Δυτική συμφωνική μουσική το μπαρόκ και την αναγέννηση, τη μουσική της Ιρλανδίας αλλά και της λατινικής Αμερικής. Η σχέση του οργάνου όμως, με την Ανατολική μουσική είναι πολύ βαθύτερη μέσα στον χρόνο. Η άρπα εμφανίστηκε στην Ευρώπη μετά τον 8ο  μ.Χ. αιώνα, ενώ στην Ελλάδα, υπήρξε βασικό όργανο του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, ήδη από το 3.000 π.Χ. Ακούγοντας τα ρεμπέτικα και έντεχνα ελληνικά τραγούδια από τον αρχέγονο ήχο της άρπας, ο ακροατής συνδέεται με την αρχαία ελληνική ρίζα του τραγουδιού και μπροστά του αναβιώνει όλη η δύναμη και η βαθύτερη ουσία της ελληνικής μουσικής. Αυτός ο μαγικός συνδυασμός έχει τη δύναμη να οδηγήσει τους ακροατές να συμμετέχουν στο άκουσμα των οικείων και πολύ αγαπημένων τραγουδιών, που όμως ταυτόχρονα είναι σαν να ακούγονται για πρώτη φορά. Παρότι η τοπική μουσική παράδοση της Χάλκης, ήταν και είναι δωδεκανησιακή, το ρεμπέτικο λειτούργησε ως αστική επιρροή, εκφράζοντας βιώματα μετανάστευσης, νοσταλγίας και κοινωνικής εμπειρίας που άγγιξαν και αγγίζουν και τη χαλκίτικη κοινότητα.